Twitter’in en etkili özelliği olan trend topik, 2019 İstanbul Büyükşehir Seçiminde nasıl kullanıldı?

Bu soru hep aklımdaydı. Fakat bir türlü zaman ayırıp, araştırma yapamıyordum. Çünkü ciddi bir araştırma ve veri incelemesi istiyordu. Ne zaman ki Twitter siyasetle ilişkili reklamları yasaklayacağını duyurunca, bu yazıyı hızlıca yazmalıyım dedim kendi kendime.

Twitter, siyasi reklamları durduracağını açıklamasına açıkladı. Lakin Twitter’da siyasi konularla ilgili her şey Twitter reklamları üzerinden mi ilerliyordu? Bu sorunun cevabını bilmeme karşın, verilerle desteklemek için incelemeye karar verdim.

Daha önce “İstanbul Seçimleri Kapsamında İletişim Çalışmaları” ve “İstanbul Büyükşehir Belediyesi Seçimlerinde Sosyal Medyanın Kullanımı” yazılarımı tamamlaması açısında yine 2019 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Haziran Seçimini incelemeye karar verdim.

Twitter’daki hangi verileri, nasıl inceledim.

2019 İstanbul Büyükşehir Haziran Seçiminde Twitter’in trend topik özelliğinin nasıl kullanıldığını anlamak için 1-20 Haziran tarihinde 00-24 saatleri arasında trend topik olan hashtagleri hepsini tespit ettim. Tabii bunu yaparken özel bir tool kullandım 🙂 Reklam olmasında diye belirtmiyorum. Her saat aralığında trend topik olan 50 hashtagi göz önünde bulundurduğumuzda, bir gün için toplam hashtag sayısı 1.200 ediyordu. Toplam incelediğim hashtag sayısı ise 24.000 idi.

Verileri daha kolay inceleyebilmek adına sadece “Binali Yıldırım” ve “Ekrem İmamoğlu” isimlerinin, soyadlarının veya kısaltmalarının geçtiği hashtagleri tespit ettim.

İsimlerin üzerinde durmaktaki diğer amacım ise, kişilerin marka bilinirliklerine olan katkısını görmekti açıkçası. Bildiğiniz üzere dünyadaki her şey tekrar üzerine kurulu.

Bizim konumuzda ise tekrarın ne kadar önemli olduğunu, siyasi karakterlerin bundan nasıl faydalandığını ve etkilerinin neler olduğunu “İstanbul Seçimleri Kapsamında İletişim Çalışmaları” belirtmiştim.

İstanbul seçimlerinde adayların Twitter trend topikteki görünürlükleri

Açık konuşmak gerekirse, seçimlerde Twitter’in nasıl kullanıldığına, planlamasına, raporlamasına ve bütçelenmesine dahil her şeyi biliyorum. Çünkü bu konuyla ilgili daha önce bizzat çalışmaların içinde yer aldım. Dolayısıyla Twitter reklamlarından ziyade trend topik’de yer almak stratejik öneme sahip.

Buradan hareketle 24.000 hashtagı incelediğimde enteresan bir detayla daha karşılaştım. O da Dilek İmamoğlu’nun da trend topik’te yer almasıydı. Kendisi tam 30 kere trend topik’te yer almıştı. Dilek İmamoğlu’nun trend topik’te yer almasını da Ekrem İmamoğlu’nun hanesine yazdım.

Verileri inceledikçe çok enteresan stratejik hatalar yapıldığını da gördüm. Ama burada bu tespitlerimi paylaşmayacağım. Sadece verilere odaklanacağım.

24.000 hashtag arasından Binali Yıldırım ile ilgili olanların sayısı 448 iken Ekrem İmamoğlu’nun ki 450.

Binali Yıldırım Ekrem İmamoğlu Twitter Hashtag Kullanım Oranı
Ekrem İmamoğlu ve Binali Yıldırım ile ilgili trend topik hashtaglerinin oranı

Hem yazın sıcağı hem de İstanbul seçimlerinin heyecanı birleştiğini düşündüğümüzde, trend topik’deki rekabet günlük bazda nasıldı? İşte cevabı.

Ekrem İmamoğlu ve Binali Yıldırım’ın günlük bazlı trend topikte yer almaları

16 Haziran günü Fox Tv’de iki rakip canlı yayında özlediğimiz bir yayına imza atmışlardı. Bunun yansımasını da trend topik rakamlarına fazlasıyla yansıdığını görebiliyoruz.

Ama unutmayalım ki, bunlar sadece isimle ilgili benim tespit ettiklerim. Bunlara diğer siyasi hashtagleri de eklediğiniz de bu rakamlar daha fazla çıkıyor. Bu resmi size daha net göstermek için de bir günü sizlerle paylaşacağım.

Trend Topik’te hangi saat diliminde siyaset daha fazla konuşuldu?

Twitter’in bizim gibi ülkelerde kendine has bir özelliği var. İnsanlar sesleri duyurabilmek için veya kamuoyu oluşturabilmek adına Twitter’i etkin bir şekilde kullanıyor. Dolayısıyla her saat diliminde biz bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde siyasi paylaşımda bulunuyoruz.

Konuyu öngörüden ve gözlemden çıkarıp, bilimsek bir boyut kazandırayım. “Neden bir iletişim aracı olarak Twitter’i bu kadar çok seviyoruz” sorusunun yanıtını Utrecht Üniversitesi’nden Prof. Dr. José van Dijck nedenleri şu şekilde sıralıyor; (*)

  • Sohbet ve diyalog
  • Dayanışma ve değişimi mümkün kılması
  • Öz-ifade ve öz-iletişimi mümkün kılması
  • Statü güncelleme ve kontrol etme
  • Bilgi ve haber paylaşımı
  • Konum, ilgi alanları ve bağlantılarla ilişkili olarak pazarlama ve reklam

Öbür taraftan kişilerin Twitter’da siyasi söylemlerini anlayabilmek adına pek çok araştırma yapılıyor. Bu araştırmalardan birini 410 sosyal medya kullanıcısı ile gerçekleştirmişler. Araştırmanın sonucuna göre Twitter kullanıcılarının daha çok siyasallaştığı ve sosyal medyadaki siyasi içeriklerin siyasi tercihleri etkilediği sonucuna ulaşmışlar. (*)

Konuya bilimsel bir yaklaşım gösterdikten sonra artık, kendi konumuza dönüp rakamlarla konuşabiliriz. İstanbul Büyükşehir Seçimlerinde kullanıcıların hangi saat diliminde daha çok trend topiklere ilgi gösterdiği cevabının yanıtı ise aşağıdaki grafik.

Grafiği yorumlamak için trend topik sürecinin nasıl olduğunu, kullanıcıların o zamanki psikolojisini ve algı yönetimini de göz önünde bulundurmanız gerekiyor. Dolayısıyla bu grafiğin her seferinde aynı olacağını düşünmeyin.

Trend topiklerin saat dilimine göre dağılımı
Trend topiklerin saat dilimine göre dağılımı

Trend topik olan siyasal içerikli hashtagler

2019 İstanbul Büyükşehir Seçiminde Twitter trend topik kullanımına dair en önemli verilerden birine sıra geldi. Bu veri aslında her şeyi de gözler önüne sermesi açısından çok değerli görüyorum.

Öncelik isterseniz gelin 16 Haziran günü Ekrem İmamoğlu ve Binali Yıldırım için kullanılan hashtaglerden bazılarına bir göz atalım. Malum o gün Fox Tv’de beraber canlı yayına çıkmışlardı.

Twitter artık siyasi reklamlara yer vermeyecekmiş 🙂 Ama önemli olan trend topikte yer alan hashtagler. Bu kapsamda 16 Haziran günü 16-00 saatleri arasında trend topikte yer alan hashtaglerin neler olduğuna bakın ve kararı siz verin. Sizce Twitter’in böyle bir karar almasını ne kadar önemli?

Saat dilimlerine göre trend topik sıralaması ve hashtagler
Saat dilimlerine göre trend topik sıralaması ve hashtagler

“MeterApp” ve “MeterApp Puanı” olarak gördükleriniz de benim danışmanlık hizmeti verdiğim bir start-up projesi. O günü hedefleyerek bir iletişim çalışması gerçekleştirdik. O gün bir kez daha anladım ki, trend topik stratejisini ve hazırlıklarınızı iyi yapmalısınız. Bu sayede umduğumuzdan daha fazla trend topikte yer aldık.

Kısacası Twitter’in siyasal reklamlara izin vermemesi, en azında Türkiye’de bir şeyi değiştirmeyecek. Zaten Türk kullanıcıları yeteri kadar politize olmuş durumda. Twitter’in ülkemizde gündemi belirlediğini de göz önünde bulundurduğumuzdan, siyasetçiler ve partiler için de sosyal medya pazarlama konusunda ve iletişiminde Twitter ilk sırada geliyor. Bu alanı bıçak sırtında gibidir ve iyi kullanmak çok önemli. Bu alanın ruhunu bilmek başarının da anahtarı.

*1 Kasım 2015 Genel Seçimleri Örneğinde Siyasi Parti Liderlerinin Twitter Kullanım Pratikleri